Polecane chłodzenia procesorów

Kontynuując serię poradników na Gaming Society przedstawię temat, który bywa pomijany przez inne portale, a ma bardzo duże znaczenie dla komfortu pracy przy komputerze. Chodzi o chłodzenie procesorów, od którego w znacznej mierze zależy zarówno kultura pracy sprzętu, jak i stabilność jego działania.

Obecnie stosowane procesory potrafią generować dużo ciepła, które należy skutecznie odprowadzić. Przykładem jest chociażby używany przeze mnie Intel i7 7700K, na dodatek podkręcony do 5 GHz.
Rozsądne temperatury przy użyciu takiego CPU zapewniło dopiero jego „oskalpowanie” (co wiąże się z utratą gwarancji).
Jak widać po testach na naszej stronie, testy chłodzeń procesorów to mój „konik”. W niniejszym tekście postaram się przełożyć moją pasję na celne propozycje chłodzeń w kilku przedziałach cenowych:

• do 60zł;
• do 100zł;
• do 150zł;
• do 200zł;
• powyżej 200zł.

Trochę teorii

2 podstawowe grupy chłodzeń procesora to:

1. Wieża (pojedyncza lub podwójna)

2. Typu horyzontalnego (rzadziej stosowane)

Tzw. wieże będą w większości przypadków wydajniejsze (oczywiście są odstępstwa, jak od każdej reguły), jednakże często wymagają również odpowiednio dużo miejsca w obudowie (liczy się jej szerokość), co może być problematyczne zwłaszcza przy konstrukcjach typu mATX, czy ITX. Praktycznie każdy producent „case’ów” w danych technicznych pokazuje jakiej wysokości może być chłodzenie, co pozwala uniknąć niespodzianek.
Dodatkowo warto wspomnieć, że chłodzenia o orientacji horyzontalnej mogą wpłynąć pozytywnie na poziom temperatur sekcji zasilania procesora, czy innych elementów znajdujących się blisko gniazda procesora. Z drugiej strony, znaczenie może mieć ich ułożenie, bo tu w przeciwieństwie do „wież” istotne staje się ułożenie komponentów na płycie głównej, co może uniemożliwić montaż.

Na ogół spotyka się konstrukcje z wentylatorami:

• 92 mm;
• 120 mm;
• 140 mm

i w uproszczeniu można przyjąć, że im większy, tym lepiej, ponieważ do osiągnięcia danej wydajności wystarczy mniejsza liczba obrotów. Im mniej „machnieć” potrzeba, by osiągnąć docelową temperaturę, tym ciszej działa chłodzenie, co przekłada się na kulturę pracy całego komputera.

Wydajność poszczególnych zestawów potrafi dość mocno odbiegać od siebie, co zasygnalizuję poniższym wykresem:

Przy wyborze polecanych chłodzeń starałem się uwzględniać to, by oprócz dobrej oferowanej wydajności, również poziom głośności stał na odpowiednim poziomie. Niejednokrotnie „wiatrak” karty graficznej może zagłuszyć podczas rozgrywki to co się dzieje na CPU, jednakże na pewno w trybie bezczynności (a przecież chociażby czytając tekst taki występuje) przydałaby się w czasach kart pół-pasywnych mieć cicho.
Ceny prezentowanych produktów oparto na wynikach wyszukiwania serwisu Ceneo.

Jedna uwaga przed prezentacją propozycji. Poziom głośności jest mierzony w różny sposób przez producentów, więc lepiej się wprost tym nie sugerować, tylko przejrzeć testy rzeczywiste (m.in. na www.gamingsociety.pl/).

[nextpage title=”Chłodzenie procesora do 60 zł”]

Alternatywą dla chłodzeń dostarczanych do procesorów, tzw. BOX-ów jest w zasadzie tylko: AAB Cooling Super Silent P1 PWM

Koszt to okolice 60zł.
Podstawowe dane techniczne to:

Więcej informacji znajdziecie na stronie producenta.

Zaletami są niski poziom hałasu i nieduże rozmiary. Uwaga, sposób montażu może być problematyczny dla laika i należy się do tego procesu odpowienio przygotować.

[nextpage title=”Chłodzenie procesora do 100 zł”]

Tu wybór jest tak naprawdę jeden, czyli SilentiumPC Fera 3 HE1224, który testowany był na łamach Gaming Society i nawet przy użyciu mocno podkręconego i7 7700K dawał sobie całkiem dobrze radę.

Cena to delikatnie poniżej 100zł.

Więcej na stronie producenta.

Duży wentylator zapewnia odpowiedni poziom hałasu i wydajność przy procesorach do powiedzmy średniego segmentu. Mocne podkręcanie procesora to jednak nie ten adres (choć i z tym nie jest bardzo źle). Mimo wszystko, do dużego OC sugeruję przejrzenie zestawów z wyższych kategorii cenowych.

[nextpage title=”Chłodzenie procesora do 150 zł”]

Cena lekko powyżej poprzedniego przedziału, czyli 110zł, a skok jakości potężny. Co dostajemy kupując Raijintek Themis? Kusząco czerwony kolor wentylatora i bardzo przyzwoitą wydajność.

Więcej informacji na stronie producenta.

Zaletą może być oryginalna kolorystyka, ani wydajność ani poziom hałasu nie powalają, ale przy tej cenie nie ma co mocno narzekać.

Alternatywą może być Be Quiet! Pure Rock, na pewno mniej wydajne chłodzenie od propozycji SPC, jednakże może się niektórym bardziej podobać.

Cena to okolice 135zł.

Więcej informacji na stronie producenta.

Kolejny przedział z przedstawicielem marki SilentiumPC. Fortis 3 HE1425 v2 również testowany był na naszych łamach i wypadł naprawdę bardzo dobrze. Do tego stopnia, że trafił nawet do naszej platformy testowej (zrezygnowaliśmy w niej z OC).

Cena to ~140zł, a jego dane techniczne wyglądają następująco:

Więcej informacji na stronie producenta.

Chłodzenie to powinno wystarczyć dla większości użytkowników, może prócz entuzjastów wyciskających ostatnie soki z procesora typu i7, czy Ryzen 7. Jego wydajność to ścisła czołówka w moich testach, a przy tym poziom głośności jest bardzo rozsądny.

Na koniec tego segmentu cenowego, propozycja firmy Cryorig. H7 bo tak nazywa się ten model, to najniższy model „wieży” tego producenta. Czy taki zły? Według testów w sieci nie, a już niedługo będę mógł przekonać się na własnej skórze, jak poradzi sobie mocno podkręconą i7-mką. Plusem jest na pewno kompaktowa budowa (wysokość 145 mm).

Cena to ciut poniżej 150 zł.
Dane techniczne:

Więcej informacji na stronie producenta.

Na koniec wspomnę tylko, że Cryorig oferuje model H7 w wersji z podświetlaniem RGB. H7 Quad Lumi ma LED-y dające się sterować oprogramowanie NZXT Cam. Cena w Polsce to 259zł.

Czy warto aż tyle dopłacać za światełka (bo niczym innym się to chłodzenie nie różni)? Według mnie nie, ale to indywidualna decyzja.

[nextpage title=”Chłodzenie procesora do 200 zł”]

Ponownie zacznę od Raijinteka. Przy cenie już w okolicach 160zł dostępny jest starszy brat modelu Themis z poprzedniej podstrony. Mowa o chłodzeniu Themis Evo , które już na pierwszy rzut oka wygląda na wydajniejszą jednostkę.

Dane techniczne poniżej:

Więcej info na stronie producenta.

Tutaj uwaga, mamy do czynienia z dosyć wysoką konstrukcją, która nie zmieści się w każdej obudowie, ze względu na wymagane 165 mm miejsca. Poza tym, jest to klasyczna konstrukcja typu „wieża”, z dobrymi parametrami jak na swoją cenę.

Be quiet Shadow Rock 2 to kolejna propozycja. Niewątpliwie atrakcyjny wizualnie radiator, z ładnym wykończeniu góry.

Dostępność od 170zł. Dane techniczne prezentują się następująco:

Więcej na stronie producenta.

Jest to zdecydowanie propozycja dla fanów ciszy – firma jest z tego znana, a już sama jej nazwa jest bardzo wymowna. Niestety z wydajnością jest już gorzej, ale wygląd to na pewno nadrobi. Ważna uwaga – chłodzenie waży z wentylatorem ponad 1 kg!.

Kolejn na następny produkt firmy Cryorig. Universal H5 dostępny jest w 2 wersjach – Ultimate:

i Universal:

Różnią się one od siebie grubością zastosowanego wentylatora (pierwszy ma standardowe 25, a drugi 13 mm).

Ceny są zbliżona dla obu z wariantów, i wynoszą blisko 190zł (linki do Ceneo podpiąłem pod nazwy poniżej).

Specyfikacja modelu Ultimate:

Specyfikacja modelu Universal:

Więcej danych technicznych znajdziecie na stronie producenta (Ultimate i Universal).

Obie propozycje firmy Cryorig są bardzo dobrze wykonane, z adekwatną do ceny wydajnością i kulturą pracy.

W tym miejscu chciałbym wspomnieć o trzecim produkcie SilentiumPC, czyli Grandis 2, który wypadał w teście na Gaming Society na poziomie najlepszych konstrukcji typu AC. Trudno powiedzieć czy to popularność, czy jakieś utrudnienia w produkcji powodują jego ograniczoną dostępność w sklepach. W każdym razie, jest na co polować.

Specyfikacja:

Więcej na stronie producenta.

Gdy tylko stany magazynowe zostaną uzupełnione lub pojawi się godny następca tego modelu, uaktualnię poradnik o ceny.

[nextpage title=”Najlepsze chłodzenie procesora – budżet powyżej 200 zł”]

Ostatni przedział zarezerowany jest, dla wybrednych koneserów tematu.  Można w nim popuścić wodze fantazje. W większości przypadków dopłata do tych chłodzeń nie spowoduje radykalnie lepszej wydajności, bardziej to kwestia jakości/wyglądu/akcesoriów.

Zacznę od dwóch modeli Be Quiet z serii Dark Rock 3. Model bez dopisku Pro to konstrukcja jednowieżowa:

Dark Rock Pro 3 to natomiast „dwuwieżowiec”:

Cena za mniejszy wariant to od 250 zł a jego dane techniczne wyglądają następująco:

Natomiast dla wydajniejszego modelu cena wynosi od ok. 315 zł.

Więcej na stronie producenta – Dark Rock 3 i Dark Rock Pro 3.

Chłodzenie te są popularne ze względu na estetyczny wygląd oraz bardzo wysoką kulturę pracy. Na minus niższego modelu działa na pewno wydajność, gorsza np. od SPC Fortis 3, który kosztuje o dobre 100zł mniej (tyle że nie jest tak urodziwy). Z kolei Dark Rock Pro 3 jest mniej wydajny niż inne „dwuwieżowce” + jego montaż to udręka, ale na pewno dla części użytkowników rekompensatą będzie design.

Następny na liscie jest Phanteks PH-TC14PE. Bardzo atrakcyjny wygląd, dobra wydajność – czego chcieć więcej? Dostępne są różne warianty kolorystyczne, co pozwala dopasować chłodzenie do wnętrza swojego komputera. Ostrzeżenie – na to chłodzenie potrzeba naprawdę dużo miejsca, wysokość to niebanalne 171 mm!

Cena zaczyna się od okolic 300zł. Dane techniczne poniżej:

Więcej na stronie producenta.

Następny duet to Cryorig R1 Ultimate i R1 Universal. Podobnie jak to było z modelami z serii H5, różnią się one zastosowanym przednim wentylatorem. Jeden jest typowej grubości, czyli 25 mm (w wersji Ultimate):

A w wersji Universal ma 13 mm grubości:

Masa i wysokość są podobnie jak w powyżej opisanym Phanteksie bardzo słuszne, więc warto to mieć na uwadze.
Mniejszy brat kosztuje w granicach 310 zł:

a większy od 330 zł:

Więcej na stronie producenta – R1 Universal, R1 Ultimate.

Cryorig to firma założona przez byłych pracowników m.in. Thermalright, Phanteks czy Prolimatech. Specjaliści ci sprawili, że jakość wykonania modelu R1 na wybitnym poziomie, a montaż radiatora jest banalny. Pewną wadą jest kultura pracy wentylatorów, niestety nie dadzą się ustawić poniżej poziomu 700 rpm.

Na plus na pewno jest możliwość montażu innego koloru plastików na „wieżach”. Nazywa się to ustrojstwo Customod:

Na koniec poradnika powszechnie znana i ceniona Noctua NH-D15. Testowana była ona na naszych łamach i uplasowała się w ścisłej czołówce wyników.

Z najwyższej półki jest niestety również cena i przy koszcie ok. 380zł można już rozważać chłodzenie cieczą typu AIO. Oprócz wysokiej ceny, dyskusyjny jest też wybór kolorystyki przez producenta – nie każdemu będzie ona odpowiadać.
Dane techniczne poniżej:

Więcej na stronie producenta.

Źródło: